{"id":1604,"date":"2021-02-03T15:34:04","date_gmt":"2021-02-03T15:34:04","guid":{"rendered":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/?p=1604"},"modified":"2022-05-17T17:51:16","modified_gmt":"2022-05-17T17:51:16","slug":"estetyka-vaporwave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/","title":{"rendered":"Antyczne popiersia i zdarte kasety &#8211; estetyka vaporwave"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave to jedna z najbardziej wp\u0142ywowych estetyk internetu pierwszej dekady XXI wieku. To gatunek <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">net artu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> na kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 zar\u00f3wno nurt muzyki elektronicznej, jak i towarzysz\u0105ca mu konwencja wizualna. Vaporwave, interpretowany czasami jako jedna z wielu estetycznych pochodnych <a href=\"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-cyberpunku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">cyberpunku<\/a>, jest estetyk\u0105 na wskro\u015b retroma\u0144sk\u0105 \u2013 eksploatuje ona audiosfer\u0119 i ikonsfer\u0119 czas\u00f3w gdzie\u015b mi\u0119dzy latami 80. ubieg\u0142ego wieku a pocz\u0105tkiem lat dwutysi\u0119cznych. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nazwa tego nurtu pochodzi od terminu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">vaporware<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, kt\u00f3rym okre\u015blane bywa oprogramowanie komputerowe, kt\u00f3re pomimo marketingowych zapowiedzi nigdy nie znalaz\u0142o si\u0119 w obiegu rynkowym; samo <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">vapor <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">oznacza \u201emg\u0142\u0119\u201d b\u0105d\u017a \u201eopar\u201d. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Wave<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 czyli \u201efala\u201d \u2013 nawi\u0105zuje z kolei do nazewnictwa innych gatunk\u00f3w muzycznych, jak chocia\u017cby cold wave, dark wave czy new wave.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave to gatunek muzyczny i nurt wizualny zarazem \u2013 obie sfery, graficzna i d\u017awi\u0119kowa, oparte zostaj\u0105 o fragmenty utwor\u00f3w (piosenek, reklam, teledysk\u00f3w itp.) z lat 80., 90. i ewentualnie wczesnych dwutysi\u0119cznych.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave jako nurt muzyczny korzysta ze strategii pl\u0105drofonii, kt\u00f3ra polega na wykorzystywaniu ju\u017c istniej\u0105cych nagra\u0144 jako tworzywa tw\u00f3rczego. Tw\u00f3rcy vaporwave\u2019u si\u0119gaj\u0105 po utwory z takich gatunk\u00f3w jak dance, smooth jazz czy nawet tzw. muzak, a nast\u0119pnie je \u201euszkadzaj\u0105\u201d, zap\u0119tlaj\u0105, modyfikuj\u0105.<\/span><\/li>\n<li>W sferze graficznej vaporwave eksploruje niegdysiejsze wyobra\u017cenia o luksusie i rozbuchanej konsumpcji. Pod p\u0142aszczem pozornej afirmacji kapitalizmu kryje si\u0119 jednak jego krytyka.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Zniekszta\u0142cone d\u017awi\u0119ki t\u0142a &#8211; vaporwave jako nurt muzyczny<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Za pierwsze vaporwave\u2019owe wydawnictwo muzyczne uznawany album Chucka Persona<\/span> <i><span style=\"font-weight: 400;\">Chuck Person\u2019s Eccojams Vol. I<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> z 2010 roku lub, chyba cz\u0119\u015bciej, rok p\u00f3\u017aniejsza p\u0142yta<\/span> <i><span style=\"font-weight: 400;\">New Dreams Ltd.<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> autorstwa Laserdisc Visions, czyli ameryka\u0144skiej artystki Ramony Andry Xavier. W 2011 roku wyda\u0142a ona zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u2013 ale ju\u017c pod szyldem Macintosh Plus \u2013 prawdopodobnie najbardziej wp\u0142ywowy album nurtu:<\/span> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=cCq0P509UL4\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Floral Shoppe<\/span><\/i><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Niekt\u00f3rzy odnajduj\u0105 prekursor\u00f3w vaporwave\u2019u ju\u017c w dekadach, do kt\u00f3rych nurt nawi\u0105zuje \u2013 przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 album<\/span> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CM7lEVKGUI0\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Digital-Dance<\/span><\/i><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> duetu Software z 1988 roku.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_1610\" aria-describedby=\"caption-attachment-1610\" style=\"width: 2500px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1610 size-full\" src=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave.jpg\" alt=\"estetyka-vaporwave\" width=\"2500\" height=\"2500\" srcset=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave.jpg 2500w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-1000x1000.jpg 1000w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-100x100.jpg 100w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-300x300.jpg 300w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-150x150.jpg 150w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-768x768.jpg 768w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-600x600.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 2500px) 100vw, 2500px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1610\" class=\"wp-caption-text\">Ten swego czasu g\u0142o\u015bny album sta\u0142 si\u0119 wyznacznikiem nie tylko stylu muzycznego, ale i wizualnej estetyki vaporwave (Macintosh Plus, \u201eFloral Shoppe\u201d, 2011)<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave oparte jest na strategii kompozytorskiej, kt\u00f3r\u0105 za Johnem Oswaldem mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem pl\u0105drofonii (ang. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">plunderphonics<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">). Polega ona na wykorzystywaniu ju\u017c istniej\u0105cych nagra\u0144 \u2013 w tym utwor\u00f3w innych wykonawc\u00f3w \u2013 jako tworzywa tw\u00f3rczego. Tw\u00f3rcy vaporwave\u2019u si\u0119gaj\u0105 po szeroko rozumian\u0105 muzyk\u0119 popularn\u0105 z lat 80. i 90., tak\u0105 jak \u00f3wczesny dance, smooth jazz czy nawet tzw. muzak \u2013 d\u017awi\u0119kowe t\u0142o galerii handlowych i wind. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nast\u0119pnie ten \u017ar\u00f3d\u0142owy materia\u0142 zostaje poddany r\u00f3\u017cnego rodzaju uszkodzeniom \u2013 jego poszczeg\u00f3lne fragmenty zostaj\u0105 zwolnione lub poci\u0119te. Efekt przypomina sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej uszkodzeniu ulega materialny no\u015bnik d\u017awi\u0119ku \u2013 np. kaseta czy p\u0142yta winylowa. Z tej racji vaporwave mo\u017cna uzna\u0107 za przejaw tego, co Kim Cascone okre\u015bli\u0142 mianem \u201eestetyki awarii\u201d (ang. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">aesthetics of failure<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">) \u2013 a zatem artystycznej fascynacji niedzia\u0142aj\u0105c\u0105 w pe\u0142ni poprawnie technik\u0105.<\/span><\/p>\n<h2><b>Zapomniane interfejsy w s\u0105siedztwie antycznych rze\u017ab &#8211; vaporwave jako nurt wizualny<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave nawi\u0105zuje do estetyki awarii r\u00f3wnie\u017c w swojej sferze wizualnej, czyli zar\u00f3wno na ok\u0142adkach album\u00f3w wpisuj\u0105cych si\u0119 w ten gatunek, jak i w szeregu kr\u0105\u017c\u0105cych w internecie grafik czy mem\u00f3w pozbawionych jakiegokolwiek muzycznego kontekstu. Cz\u0119stym elementem takiej tw\u00f3rczo\u015bci s\u0105 bowiem r\u00f3\u017cnego rodzaju nawi\u0105zania do <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">glitch artu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> \u2013 a zatem na\u015bladowanie efekt\u00f3w wizualnych towarzysz\u0105cych s\u0142abemu sygna\u0142owi telewizyjnemu czy zniszczonej ta\u015bmie kasety VHS. Ponadto vaporwave posiada swoj\u0105 charakterystyczn\u0105 ikonosfer\u0119, czyli szereg powtarzalnych motyw\u00f3w \u2013 nale\u017c\u0105 do nich m.in.:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">logotypy i identyfikacja wizualna niekt\u00f3rych marek, w szczeg\u00f3lno\u015bci napoj\u00f3w \u2013 wody mineralnej Fiji oraz herbaty mro\u017conej Arizona;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">elementy orientalne \u2013 w tym znaki z japo\u0144skiego pisma (hiragany, katakany lub kanji) oraz kadry z film\u00f3w anime;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">elementy interfejs\u00f3w niewsp\u00f3\u0142czesnego oprogramowania: u\u017cytkowych program\u00f3w komputerowych oraz gier video;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">r\u00f3\u017cnego rodzaje symbole bogactwa i luksusu, w szczeg\u00f3lno\u015bci antyczne popiersia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Typowe dla vaporwave\u2019u motywy kr\u0105\u017c\u0105 przede wszystkim wok\u00f3\u0142 \u015bwiata konsumpcji i kapitalizmu \u2013 nie we wsp\u00f3\u0142czesnym wydaniu, tylko tym sprzed dwudziestu, a czasem nawet i czterdziestu lat. To wizja \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce nie istnia\u0142 nigdzie indziej, jak tylko w reklamach; wizja spe\u0142nionego ameryka\u0144skiego snu, kt\u00f3ra jednak \u2013 z powodu r\u00f3\u017cnego rodzaju zak\u0142\u00f3ce\u0144 i uszkodze\u0144 tak typowych dla tego nurtu \u2013 czasami wydaje si\u0119 by\u0107 bli\u017cej koszmaru.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave posiada charakterystyczn\u0105 dla siebie palet\u0119 kolor\u00f3w \u2013 to przede wszystkim zr\u00f3\u017cnicowane odcienie r\u00f3\u017cu, fioletu i niebieskiego. Przypomina w tym inn\u0105 retrofuturystyczn\u0105 estetyk\u0119, synthwave (znan\u0105 te\u017c jak outrun), co zapewne wynika z ich wsp\u00f3lnych, cyberpunkowych korzeni. Wytyczenie bezsprzecznej granicy mi\u0119dzy tymi dwoma wizualnymi nurtami cz\u0119sto nie jest mo\u017cliwe \u2013 przenikaj\u0105 i inspiruj\u0105 si\u0119 one wzajemnie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bardzo interesuj\u0105cy jest wp\u0142yw vaporwave\u2019u na rozumienie s\u0142owa <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">aesthetic<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (ang. \u201eestetyka\u201d b\u0105d\u017a \u201eestetyczny\u201d) w kontek\u015bcie kultury i j\u0119zyka internetu. Cz\u0119sto wcale nie znaczy tam ono tyle, co \u201epi\u0119kny\u201d b\u0105d\u017a zwi\u0105zany z estetyk\u0105 jako refleksj\u0105 nad pi\u0119knem \u2013 je\u015bli co\u015b jest okre\u015blane jako<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\"> aesthetic<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, to najcz\u0119\u015bciej nawi\u0105zuje do stylistyki vaporwave\u2019u. W ten spos\u00f3b vaporwave staje si\u0119 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">po prostu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> estetyk\u0105, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">jedyn\u0105 <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">estetyk\u0105. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Co warte odnotowania: pod koniec XIX wieku w Wielkiej Brytanii zawi\u0105za\u0142 si\u0119 dekadencki pr\u0105d estetyczny znany jako estetyzm. Do jego g\u0142\u00f3wnych inspiracji, tak jak w wypadku vaporwave\u2019u, nale\u017ca\u0142a sztuka Japonii oraz klasycyzm. Trudno powiedzie\u0107, czy vaporwave\u2019owa <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">aesthetic<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> w jakikolwiek spos\u00f3b nawi\u0105zuje do estetyzmu; to jednak ca\u0142kiem interesuj\u0105ca koincydencja.<\/span><\/p>\n<h2><b>Nostalgia za odwo\u0142an\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 &#8211; interpretacje i ideologia w estetyce vaporwave<\/b><\/h2>\n<h3>Vaporwave a hauntologia<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave \u2013 zar\u00f3wno w warstwie muzycznej, jak i wizualnej \u2013 zawieszony jest gdzie\u015b mi\u0119dzy nostalgi\u0105 a niepokojem. Pozwala to si\u0119gn\u0105\u0107 po jedno z najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanych przy interpretacji tego nurtu poj\u0119\u0107: hauntologi\u0119. Hauntologia (w Polsce znana r\u00f3wnie\u017c jako hantologia, widmontologia b\u0105d\u017a \u2013 cho\u0107 raczej w w\u0119\u017cszym zakresie \u2013 duchologia) to zar\u00f3wno koncepcja filozoficzna, strategia tw\u00f3rcza, jak i rodzaj prze\u017cycia. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Termin wprowadzi\u0142 w 1993 roku francuski filozof Jacques Derrida w pracy <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Widma Marksa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">; odnosi si\u0119 on do specyficznego statusu widma \u2013 czego\u015b, co ani \u201ejest\u201d, ani \u201enie jest\u201d, ale co mo\u017ce nawiedza\u0107 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Idee te rozwin\u0105\u0142 (i zarazem nieco przesun\u0105\u0142 znaczeniowo) brytyjski teoretyk kultury, Mark Fisher, wedle kt\u00f3rego hauntologia to tyle, co nostalgia za odwo\u0142an\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 rozumian\u0105 nie tylko jako to, co ma nadej\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c jako wiar\u0119 w ide\u0119 przysz\u0142o\u015bci jako takiej.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_1613\" aria-describedby=\"caption-attachment-1613\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-windows.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1613\" src=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-windows.jpg\" alt=\"estetyka-vaporwave-windows\" width=\"1000\" height=\"561\" srcset=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-windows.jpg 1000w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-windows-300x168.jpg 300w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/estetyka-vaporwave-windows-768x431.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1613\" class=\"wp-caption-text\">Vaporwave gar\u015bciami czerpie z glitch artu i \u201eestetyki awarii\u201d (tofoli.douglas, Vaporwave wallpaper)<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Vaporwave jako krytyka zachodniego optymizmu ko\u0144ca XX wieku<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">D\u017awi\u0119ki i wizualia vaporwave\u2019u s\u0105 takim w\u0142a\u015bnie nawiedzaj\u0105cym nas widmem przesz\u0142o\u015bci, ale i niedokonanej przysz\u0142o\u015bci. To swego rodzaju krytyka zachodniego optymizmu ko\u0144ca XX wieku, zwi\u0105zanego z wiar\u0105 w koniec historii i ostateczne zwyci\u0119stwo gospodarki wolnorynkowej. Stosunek vaporwave\u2019u do kapitalizmu jest zreszt\u0105 niejednoznaczny. Nurt mo\u017ce zosta\u0107 odczytany jako afirmacja konsumpcji lub, z racji swojej nadmiarowo\u015bci i pewnej estetyki brzydoty, jej parodia. St\u0105d vaporwave bywa wskazywany jako artystyczny wyraz idei akceleracjonizmu \u2013 przekonania, \u017ce kapitalizm upadnie wtedy, gdy pozwoli mu si\u0119 przesadnie rozrosn\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_1612\" aria-describedby=\"caption-attachment-1612\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1612\" src=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji.jpg\" alt=\"vaporwave-woda-fiji\" width=\"800\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji.jpg 800w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji-100x100.jpg 100w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji-300x300.jpg 300w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji-150x150.jpg 150w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji-768x768.jpg 768w, https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-woda-fiji-600x600.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1612\" class=\"wp-caption-text\">Komunikaty reklamowe i identyfikacje wizualne niekt\u00f3rych marek stanowi\u0105 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych inspiracji vaporwave\u2019u (reklama wody mineralnej Fiji)<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Vaporwave jako przejaw kampu<\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza stricte politycznym kontekstem \u2013 chocia\u017cby interpretuj\u0105c go jako przejaw kampu. Umberto Eco wskazywa\u0142, \u017ce kamp to swego rodzaju porozumienie intelektualnych elit, kt\u00f3re s\u0105 tak pewne siebie i swojego dobrego smaku, \u017ce mog\u0105 lansowa\u0107 jako pi\u0119kne to, co sztuczne, przesadzone i wcze\u015bniej postrzegane jako w z\u0142ym gu\u015bcie. W ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b kampowy jest vaporwave \u2013 to wp\u0142ywowa, ale jednak do\u015b\u0107 niszowa w swych \u017ar\u00f3d\u0142ach estetyka, powsta\u0142a gdzie\u015b na styku kultury awangardowej i \u015bwiata mem\u00f3w.<\/span><\/p>\n<h2><b>Vaporwave dzisiaj<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015awiat kultury internetu zmienia si\u0119 niesamowicie szybko \u2013 dekada to w jej warunkach ju\u017c w\u0142a\u015bciwie epoka. Vaporwave, po dziesi\u0119ciu latach swojego istnienia, nie jest ju\u017c tylko (post)ironicznym komentarzem wobec przesz\u0142o\u015bci; sam w sobie stanowi ju\u017c jej element \u2013 pewien relikt, a mo\u017ce nawet i zabytek kultury sieci. O tym, \u017ce estetyka vaporwave jest martwa, <\/span><a href=\"https:\/\/www.esquire.com\/entertainment\/music\/a47793\/what-happened-to-vaporwave\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">pisano ju\u017c w 2016 roku<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Powstaje jednak pytanie: czy vaporwave kiedykolwiek by\u0142 \u017cywy? Nurt ten zawsze opiera\u0142 si\u0119 na szatkowaniu i dekontekstualizowaniu przesz\u0142o\u015bci \u2013 zawsze by\u0142 z\u0142o\u017cony z tego, co w kulturze by\u0142o ju\u017c niedzisiejsze, a mo\u017ce nawet i martwe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jednocze\u015bnie nie mo\u017cna nie doceni\u0107 tego, w jaki spos\u00f3b vaporwave wp\u0142yn\u0105\u0142 na internet: zainicjowa\u0142 powstanie innych, dzi\u015b ju\u017c cz\u0119sto zapomnianych mikroscen i estetyk (jak chocia\u017cby<\/span> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yj-xBpQ0CI0\"><span style=\"font-weight: 400;\">seapunk<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), zainspirowa\u0142 nowe gatunki muzyczne (cz\u0119sto wychodz\u0105ce poza niepokoj\u0105c\u0105 strategi\u0119 dekonstrukcji utwor\u00f3w \u2013 tak jak<\/span> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=XiOeJD36UTQ\"><span style=\"font-weight: 400;\">future funk<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), wreszcie doczeka\u0142 si\u0119<\/span>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/zuswave\"><span style=\"font-weight: 400;\">lokalnych memicznych wariacji<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaporwave, je\u015bli dzi\u015b nawet wydaje si\u0119 by\u0107 przede wszystkim przebrzmia\u0142ym memem, ma w sobie co\u015b z tak przez siebie upodobanych antycznych popiersi. Jest pewnym \u015bwiadectwem swojej epoki \u2013 czyli nie tak odleg\u0142ych czas\u00f3w, w kt\u00f3rej przedstawiciele rocznik\u00f3w lat 90. (wspomniana wcze\u015bniej Ramona Andra Xavier urodzi\u0142a si\u0119 w 1992 roku), jeszcze jako nastolatkowie, rozpocz\u0119li poszukiwania swoich \u015brodk\u00f3w artystycznego wyrazu. W ich ramach zacz\u0119li rozlicza\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 i to tak\u0105, kt\u00f3rej nigdy nie prze\u017cyli, ale kt\u00f3rej widma nawiedza\u0142y jeszcze ich dzieci\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p>Artyku\u0142 jest cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu, w kt\u00f3rym analizujemy popularne nurty estetyczne, pr\u00f3buj\u0105c uchwyci\u0107, jakie emocje przekazuj\u0105, o czym opowiadaj\u0105 i jaka jest ich rola we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze. To r\u00f3wnie\u017c poszukiwanie esencji tych estetyk \u2013 element\u00f3w wizualnych, tekstowych czy d\u017awi\u0119kowych decyduj\u0105cych o ich wewn\u0119trznej sp\u00f3jno\u015bci, nastroju i unikalnym charakterze.<\/p>\n<p>Sk\u0105d taka tematyka na blogu brandingowym? Utrwalone w kulturze nurty estetyczne s\u0105 \u015bwietnym przyk\u0142adem koherentnych uniwers\u00f3w znaczeniowych. Podobnie jak dobrze zaprojektowane marki wywo\u0142uj\u0105 konkretne emocje, spe\u0142niaj\u0105 okre\u015blone cele oraz s\u0105 cz\u0119sto t\u0142em dla intryguj\u0105cych historii. W tym kontek\u015bcie warto je poznawa\u0107 i pod tym k\u0105tem warto r\u00f3wnie\u017c patrze\u0107 na sam branding.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaporwave to jedna z najbardziej wp\u0142ywowych estetyk internetu pierwszej dekady XXI wieku. To gatunek net artu, na kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 zar\u00f3wno nurt muzyki elektronicznej, jak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Across Gravity\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-03T15:34:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-05-17T17:51:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-facebook.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815\"},\"headline\":\"Antyczne popiersia i zdarte kasety &#8211; estetyka vaporwave\",\"datePublished\":\"2021-02-03T15:34:04+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-17T17:51:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/\"},\"wordCount\":1757,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/vaporwave.jpg\",\"articleSection\":[\"blog\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/\",\"name\":\"Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/vaporwave.jpg\",\"datePublished\":\"2021-02-03T15:34:04+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-17T17:51:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815\"},\"description\":\"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/vaporwave.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/vaporwave.jpg\",\"width\":1092,\"height\":1041,\"caption\":\"vaporwave\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/blog\\\/estetyka-vaporwave\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Antyczne popiersia i zdarte kasety &#8211; estetyka vaporwave\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Across Gravity\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/acrossgravity.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815\",\"name\":\"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski\",\"description\":\"Kulturoznawca, copywriter, marketer. Prowadzi fanpejd\u017c \u201eniskie teorie\u201d oraz grup\u0119 \u201eJak b\u0119dzie w Polonii 1? \u2013 sekcja retromanii, duchologii i nostalgii\u201d. Mieszka w Krakowie, pochodzi z Wi\u0119ckowic pod Tarnowem.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/groups\\\/retroduchawka\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave","description":"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave","og_description":"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?","og_url":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/","og_site_name":"Across Gravity","article_published_time":"2021-02-03T15:34:04+00:00","article_modified_time":"2022-05-17T17:51:16+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave-facebook.png","type":"image\/png"}],"author":"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/"},"author":{"name":"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/#\/schema\/person\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815"},"headline":"Antyczne popiersia i zdarte kasety &#8211; estetyka vaporwave","datePublished":"2021-02-03T15:34:04+00:00","dateModified":"2022-05-17T17:51:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/"},"wordCount":1757,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave.jpg","articleSection":["blog"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/","url":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/","name":"Antyczne popiersia i zdarte kasety - estetyka vaporwave","isPartOf":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave.jpg","datePublished":"2021-02-03T15:34:04+00:00","dateModified":"2022-05-17T17:51:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/#\/schema\/person\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815"},"description":"Vaporwave to estetyka awarii, niepokoju i przejmuj\u0105cej nostalgii. Jaka jest historia i sens istnienia tego nurtu?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#primaryimage","url":"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave.jpg","contentUrl":"https:\/\/acrossgravity.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/vaporwave.jpg","width":1092,"height":1041,"caption":"vaporwave"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/blog\/estetyka-vaporwave\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Antyczne popiersia i zdarte kasety &#8211; estetyka vaporwave"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/","name":"Across Gravity","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/#\/schema\/person\/5778ba3f377ce45d833e03c9574f3815","name":"Rafa\u0142 Sowi\u0144ski","description":"Kulturoznawca, copywriter, marketer. Prowadzi fanpejd\u017c \u201eniskie teorie\u201d oraz grup\u0119 \u201eJak b\u0119dzie w Polonii 1? \u2013 sekcja retromanii, duchologii i nostalgii\u201d. Mieszka w Krakowie, pochodzi z Wi\u0119ckowic pod Tarnowem.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/groups\/retroduchawka"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1604"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2045,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1604\/revisions\/2045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acrossgravity.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}